อริยสัจ ๔ เป็นข้อธรรมส่งท้ายปีเก่า ๒๕๕๐ต้อนรับปีใหม่ ๒๕๕๑

เรียบเรียง โดย คนเมืองบัว
""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""
อริยสัจ ๔ พระธรรมที่เป็น สาร สำคัญ ในการตรัสรู้
เป็นข้อธรรมที่เราควรที่จะจดจำ เพื่อให้เกิดปัญญาเมื่อนำข้อธรรมอื่นๆที่ได้จากแหล่งความรู้อื่น มาเทียบเคียงว่าอยู่เนื้อธรรมเดิมหรือไม่ แล้วจึงมาเตือนตนสอนตน เพื่อให้เกิดปัญญาญาณ ในการละวัฏสงสารได้ในชาตินี้

อริยสัจ ๔ ได้แก่ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ อริยะมรรค

๑) ทุกข์ ได้แก่อารมณ์ใจพิจารณาให้เห็นตามความเป็นจริง ของธรรมชาติของทุกข์ว่า / ความเกิดเป็นทุกข์ /ความป่วยไข้ไม่สบายกาย ไม่สบายใจเป็นทุกข์ / ความพลัดพรากของรักของชอบเป็นทุกข์ / ความแก่เป็นทุกข์ / ความตายเป็นทุกข์ / และการติดอยู่ในโลกธรรมแปดเป็นทุกข์
เมื่อพิจารณาแล้วควรเตือนตนว่า เป็นสิ่งที่น่าเบื่อหน่าย ในที่สุดก็ต้องวนเวียนมาหาทุกข์ อีก

๒) สมุทัย ได้แก่อารมณ์ใจพิจารณา ให้เห็นตามความเป็นจริงว่า การที่มี ตันหา (ทั้ง ๓ ประการ) คือ ความทะยานยาก ในการเกิดในภพภูมิทั้ง ๔ ได้แก่ พรหมโลก / เทวะโลก / มนุษยโลก / อบายภูมิ ๔ ( คือ สัตวนรก เปรต อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน ) เป็นต้นเหตุแห่งทุกข์ทั้งปวง
เมื่อพิจารณาแล้วควรเตือนตนว่า เป็นสิ่งที่น่าเบื่อหน่าย ในที่สุดก็ต้องวนเวียนมาหาทุกข์ อีก

๓) นิโรธ เมื่อพิจารณาธรรมทั้งสองประการแล้ว ควรเตือนตนว่าในที่สุดก็ ต้องวนเวียนมาหาทุกข์อีกเป็นสิ่งที่น่าเบื่อหน่าย จึงไม่ต้องการในเหตุแห่งธรรมทั้งสองประการนั้น
แล้วตัดสินใจด้วยความเด็จเดี่ยว ว่า เราเกิดมาชาตินี้ขอเกิด เป็นชาติสุดท้ายของเรา เหตุใดที่จะก่อให้เกิด ความเกิดเป็นทุกข์ /ความป่วยไข้ไม่สบายกาย ไม่สบายใจเป็นทุกข์ / ความพลัดพรากของรักของชอบเป็นทุกข์ / ความแก่เป็นทุกข์ / ความตายเป็นทุกข์ / และการติดอยู่ในโลกธรรมแปดเป็นทุกข์
และการที่มี ตันหา (ทั้ง ๓ ประการ) คือ ความทะยานยาก ในการเกิดในภพภูมิทั้ง ๔ ได้แก่ พรหมโลก / เทวะโลก / มนุษยโลก / อบายภูมิ ๔ ( คือ สัตวนรก เปรต อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน )เป็นต้นเหตุแห่งทุกข์ทั้งปวง
เราจะขอมีในความคิดเราอีกต่อไป เมื่อตายจากชาตินี้เมื่อไรขอไปอยู่กับ พระพุทธองค์ พระอรหันต์ทั้งหลาย และจะมี พระนิพพาน เป็นแดนสุดท้ายเพียงประการเดียว (เป็น อธิษฐานบารมี ให้มีกำลังใจมั่นคงตลอดไปจนตายในชาตินี้)

๔) อริยะมรรค เมื่อเข้าใจในธรรม ๓ ประการ และ มีกำลังใจมั่นคงแล้ว จึงเรียกท่านผู้ละกิเลสได้นั้นว่า “พระอริยบุคคล ๔ แบบ คือ พระโสดาบัน พระสกิทาคามี พระอนาคามี พระอรหันต์ “
ที่สามารถละสังโยชน์ ๑๐ ประการได้

สังโยชน์ ๑๐ ประการ ได้แก่
๑.สักกายทิฎฐิ มีความรู้สึกเสมอว่าร่างกายไม่เป็นเรา ไม่เป็นของเรา หรือ เราไม่มีในเรากาย ร่างกายไม่มีในเรา
๒.วิจิกิจฉา ไม่มีความสงสัย ในคำสั่ง คำสอน ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระธรรม และพระอริยะสงฆ์
๓.สีลัพพตปรามาส ไม่ละเมิดศีลเป็นปกติ
( เป็น คุณธรรมของ พระโสดาบัน และพระสกิทาคามี)

๔.กามฉันทะ ละความพอใจในกามคุณ ๕ ได้แก่ รูปสวย เสียงไพเราะ กลิ่นหอม รสอร่อย สัมผัสระหว่างเพศ
๕.ปฏิฆะ มีอารมณ์กระทบใจ จิตที่มีแต่ความโกรธ พยาบาท
(เป็นคุณธรรมของ พระอนาคามี)

๖.รูปราคะ มีความหลงอยู่ใน รูปฌาน
๗.อรูปราคะ มีความหลงอยู่ใน อรูปฌาน
๘.มานะ การถือตัวถือตน
๙.อุทธัจจะ มีอารมณ์ฟุ้งซ่าน ในฝ่ายกุศล
๑๐.อวิชชา ไม่รู้ตามความเป็นจริงในเรื่องพระนิพพาน
(เป็นคุณธรรมของ พระอรหันต์ )

แต่พระอริยบุคคล ๔ แบบ ยังมีสังขาร ที่ประกอบไปด้วยขันธ์ ๕ ที่จะต้องดูแลจนกว่าจะหมดอายุ ก็ควรมีหลักธรรมในการครองชีวิตในขณะที่เป็นพระอริยบุคคล ๔ แบบ ที่เรียกว่า อริยะมรรค มีองค์ ๘


อริยะมรรค มีองค์ ๘ ได้แก่
๑. สัมมาทิฐิ มีความเห็นชอบ ตรงตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
๒.สัมมาสังกัปโป มีความดำริชอบ ตรงตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
๓.สัมมาวาจา เจราจาชอบ ตรงตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
๔.สัมมากัมมันโต มีการงานชอบ ตรงตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
๕.สัมมาอาชีโว เลี้ยงชีพชอบ ตรงตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
๖.สัมมาวายาโม ตั้งความเพียรพยายามชอบ ตรงตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
๗.สัมมาสติ ระลึกชอบ ตรงตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
๘ สัมมาสมาธิ ตั้งใจชอบ ตรงตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
ใน อริยสัจ ๔ คือ ข้อปฏิบัติตนจะเข้าได้ถึงความดับสูญไปเหตุแห่งทุกข์ และ ต้นเหตุแห่งทุกข์ทั้งปวง มีความตั้งมั่นในพระนิพพานเป็นอารมณ์ มีความสุขตลอดกาลตลอดสมัยที่ พระนิพพาน

ขอให้ท่านทั้งหลายมีดวงตาเห็น ธรรมใน อริยสัจ ๔
ท่านที่มีความปรารถนาในการเป็นสาวกภูมิ ขอให้ดวงตาเห็น ธรรมใน อริยสัจ ๔ แล้วเข้าพระนิพพานในชาตินี้

ท่านที่มีความปรารถนาในการเป็นพุทธภูมิ ขอให้ดวงตาเห็น ธรรมใน อริยสัจ ๔ ในการเป็นพุทธภูมิ แล้วเข้าสู่การเป็น พระพุทธภูมิปรมัตถบารมี มีอารมณ์ใจที่ปักแน่น พระนิพพาน เป็นปรกติในชาตินี้



ที่มา: http://www.konmeungbua.com/smfboard/...p?topic=2907.0